02 — Funkcje wbudowane

# wywołanie bez argumentu
wynik = funkcja()

# wywołanie z jednym argumentem
wynik = funkcja(argument)

# wywołanie z wieloma argumentami
wynik = funkcja(arg1, arg2, arg3)

# wywołanie z argumentem nazwanym
wynik = funkcja(arg1, klucz=wartość)

# wynik można od razu użyć
print(len("Python"))   # 6
print(type(3.14))      # <class 'float'>

# input — zawsze zwraca str
imie  = input("Imię: ")
wiek  = int(input("Wiek: "))
cena  = float(input("Cena: "))

# print — różne formy
print("Cześć", imie)
print(f"Masz {wiek} lat.")
print(f"Cena: {cena:.2f} zł")

# separator i końcówka
print("a", "b", "c", sep="-")    # a-b-c
print("Ładuję", end="")
print("...")                       # Ładuję...

# formatowanie kolumn
print(f"{'Produkt':<15} {'Cena':>8}")
print(f"{'Jabłko':<15} {2.49:>8.2f}")
print(f"{'Banan':<15} {1.20:>8.2f}")

print(type(42))        # <class 'int'>
print(type("hello"))   # <class 'str'>
print(type(3.14))      # <class 'float'>
print(type(True))      # <class 'bool'>

# Konwersja
print(int(3.9))        # 3  (obcięcie!)
print(int("42"))       # 42
print(float("3.14"))   # 3.14
print(str(100))        # '100'
print(bool(0))         # False
print(bool(""))        # False
print(bool("coś"))     # True

# Sprawdzanie typu
x = input("Podaj liczbę: ")
print(type(x))         # <class 'str'> — zawsze!
x = int(x)
print(type(x))         # <class 'int'>

print(abs(-15))          # 15
print(abs(7))            # 7

print(round(3.14159, 2)) # 3.14
print(round(2.5))        # 2  (banker's rounding!)
print(round(3.5))        # 4

print(min(10, 3, 7))     # 3
print(max(10, 3, 7))     # 10

oceny = [4, 5, 3, 4, 5]
print(min(oceny))        # 3
print(max(oceny))        # 5
print(sum(oceny))        # 21
print(sum(oceny)/len(oceny))  # 4.2

print(pow(2, 10))        # 1024

iloraz, reszta = divmod(17, 5)
print(iloraz, reszta)    # 3 2

tekst = "Python"
print(len(tekst))          # 6

lista = [10, 20, 30, 40]
print(len(lista))          # 4

# range w pętli
for i in range(5):
    print(i, end=" ")      # 0 1 2 3 4

for i in range(1, 6):
    print(i, end=" ")      # 1 2 3 4 5

# enumerate — indeks i wartość
owoce = ["jabłko", "gruszka", "śliwka"]
for i, owoc in enumerate(owoce):
    print(f"{i+1}. {owoc}")
# 1. jabłko  2. gruszka  3. śliwka

# zip — łączenie list
imiona = ["Ala", "Ola", "Ela"]
oceny  = [5, 4, 3]
for imie, ocena in zip(imiona, oceny):
    print(f"{imie}: {ocena}")

liczby = [5, 2, 8, 1, 9, 3]

# sorted — nowa lista
posortowane = sorted(liczby)
print(posortowane)          # [1, 2, 3, 5, 8, 9]
print(liczby)               # [5, 2, 8, 1, 9, 3] bez zmian

malejaco = sorted(liczby, reverse=True)
print(malejaco)             # [9, 8, 5, 3, 2, 1]

# reversed — odwrócenie
for x in reversed(liczby):
    print(x, end=" ")       # 3 9 1 8 2 5

# map — zamiana typów z listy
tekst_liczby = ["1", "2", "3", "4"]
int_liczby = list(map(int, tekst_liczby))
print(int_liczby)           # [1, 2, 3, 4]

# filter — tylko parzyste
parzyste = list(filter(lambda x: x % 2 == 0, liczby))
print(parzyste)             # [2, 8]

# ASCII — znaki i kody
print(ord('A'))     # 65
print(ord('a'))     # 97
print(chr(65))      # A
print(chr(97))      # a

# Wypisanie alfabetu
for i in range(26):
    print(chr(65 + i), end=" ")
# A B C D E F ... Z

# Zamiana litery na wielką bez .upper()
litera = 'k'
wielka = chr(ord(litera) - 32)
print(wielka)       # K

# isinstance
print(isinstance(42, int))       # True
print(isinstance("hi", str))     # True
print(isinstance(3.14, int))     # False
print(isinstance(3.14, (int, float)))  # True